Grecja - Trzecia Republika Grecka

Upadek greckiej junty wojskowej w 1974 r. był punktem zwrotnym w historii Grecji. Zakończyło to siedmioletnią dyktaturę i zapoczątkowało Trzecią Republikę Grecką, której celem było przywrócenie i skonsolidowanie demokracji. Po upadku junty utworzono rząd jedności narodowej pod przywództwem Konstantinosa Karamanlisa. Podstawowym zadaniem rządu było przywrócenie instytucji demokratycznych. W tych ramach w 1974 r. przyjęto nową konstytucję, która stworzyła solidne podstawy dla republiki parlamentarnej. Odbyły się wolne i uczciwe wybory, w których zwyciężyła Nowa Demokracja Karamanlisa. Zniesiono ograniczenia swobód politycznych wprowadzone przez juntę. Armia została poddana kontroli cywilnej. W tym okresie nastąpiły również znaczące zmiany w polityce zagranicznej Grecji. Kraj wycofał się ze skrzydła wojskowego NATO z powodu kryzysu cypryjskiego i rozpoczął negocjacje w sprawie przystąpienia do Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG). Panhelleński Ruch Socjalistyczny (PASOK) pod przewodnictwem Andreasa Papandreou wygrał wybory parlamentarne w 1981 r. Zapoczątkowało to znaczącą zmianę polityczną i otworzyło nową erę w historii Grecji. Za rządów PASZOKA: Wprowadzono szereg reform społecznych, w tym utworzenie państwa opiekuńczego i rozszerzenie praw pracowniczych. Grecja przystąpiła do EWG w 1981 r., co oznaczało znaczącą integrację gospodarczą i polityczną z Europą. W polityce zagranicznej Grecja odgrywała bardziej aktywną rolę w organizacjach międzynarodowych i współpracy regionalnej. W kolejnych dekadach dwie główne partie, Nowa Demokracja i PASOK, na zmianę rządziły Grecją. Kraj osiągnął rozwój gospodarczy, ale zmagał się również z problemami strukturalnymi, takimi jak wysoki dług publiczny i biurokracja. Na początku lat 2010. Grecja weszła w poważny kryzys gospodarczy. Doprowadziło to do poważnych napięć społecznych i zmian politycznych. Środki oszczędnościowe wzmocniły mniejsze, bardziej radykalne partie. Lewicowa partia Syriza, kierowana przez Alexisa Tsiprasa, wygrała wybory w 2015 r. Rząd Syrizy próbował przeciwstawić się środkom oszczędnościowym narzuconym przez międzynarodowych wierzycieli, ale ostatecznie został zmuszony do przyjęcia kolejnego pakietu ratunkowego. Wybory w 2019 r. wygrała Nowa Demokracja, kierowana przez Kyriakosa Mitsotakisa. Obecny rząd koncentruje się na pobudzaniu gospodarki i budowaniu stabilności. Trzecia Republika Grecka była okresem konsolidacji demokracji, modernizacji gospodarczej i społecznej oraz integracji europejskiej. Kraj zmagał się z wieloma wyzwaniami, zwłaszcza w czasie kryzysu gospodarczego, jednak instytucje demokratyczne zachowały stabilność.

Trzecia Republika Grecka używała dwóch głównych walut od czasu swojego powstania w 1974 r.: drachmy greckiej (1974-2001) i euro (od 2002 r. do chwili obecnej). Po upadku junty wojskowej w 1974 r. drachma grecka pozostała oficjalną walutą. W tym okresie wyemitowano wiele monet o różnych nominałach i wykonanych z różnych materiałów. Lepto (1, 2, 5, 10, 20, 50) i drachmy (1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500). Aluminium, brąz aluminiowy, miedzionikiel, brąz niklowy. Na monetach często umieszczano wizerunki postaci historycznych (np. Arystotelesa, Homera, Peryklesa), mitologicznych (np. sowy Ateny), symboli narodowych oraz motywów współczesnych (np. statków). Monety 1 i 2 Lepto nigdy nie weszły do obiegu. W 1982 r. zmieniono liczbę mnogą drachmy z „drachmai” na „drachmes”. Grecja przystąpiła do strefy euro w 2001 r., a euro zastąpiło drachmę 1 stycznia 2002 r. Narodowa strona greckich monet euro przedstawia trzy różne wzory w zależności od nominału. Każdy z nich jest dziełem rzeźbiarza Georges’a Stamatopoulosa: 1 € i 2 €: motywy mitologiczne (Zeus i Europa, sowa z ateńskiej drachmy z V w. p.n.e.). 10, 20 i 50 centów: Wybitni greccy politycy (Eleftherios Venizelos, Ioannis Kapodistrias, Rigas Fereos). 1, 2 i 5 centów: greckie statki (nowoczesny tankowiec, korweta, ateńska triera). Historia greckiego numizmatu od 1974 r. odzwierciedla polityczne i gospodarcze zmiany w kraju, szacunek dla tożsamości narodowej i dziedzictwa historycznego.